RVS pannen (roestvrij staal) worden vaak gezien als de “veilige keuze” in de keuken. Ze zitten in professionele keukens, worden aanbevolen door koks én passen bij een bewuste manier van koken. Maar klopt dat beeld ook? Zijn RVS pannen gezond, waar moet je op letten bij het eerste gebruik, en hoe werkt bakken in een RVS pan eigenlijk?
In dit artikel duiken we diep in de wetenschap, ervaringen uit de praktijk en adviezen van voedselveiligheidsinstanties.
Wat is een RVS pan precies?
RVS staat voor roestvrij staal: een legering van ijzer met onder andere chroom en vaak nikkel. Door deze samenstelling ontstaat een stabiel, hard en roestbestendig materiaal dat:
- geen coating nodig heeft
- hoge temperaturen aankan
- geschikt is voor alle warmtebronnen
- geen smaak of geur afgeeft
Dat maakt koken met RVS pannen populair bij zowel thuiskoks als professionals.
Zijn RVS pannen gezond?
Het korte antwoord
Ja, RVS pannen zijn gezond voor de meeste mensen en behoren tot de veiligste pannen om dagelijks mee te koken.
Waarom RVS als veilig wordt beschouwd
Onafhankelijke instanties zoals de EFSA (Europese voedselveiligheidsautoriteit) en het Voedingscentrum geven aan dat RVS kookgerei bij normaal gebruik nauwelijks stoffen afgeeft aan voedsel. De hoeveelheden metaal (zoals ijzer, chroom of nikkel) die eventueel vrijkomen, liggen ruim onder de vastgestelde veiligheidsgrenzen.
Belangrijk:
- RVS bevat geen PFAS, PFOA of andere anti-aanbakchemicaliën
- Het materiaal is chemisch stabiel, ook bij hoge temperaturen
- Geschikt voor zure, zoute en langdurige bereidingen
Dat maakt RVS pannen een veilige keuze voor dagelijkse gerechten, maar ook voor slow cooking.
RVS pan gebruiken bij specifieke gerechten
Kip koken voor soep
Wanneer je kip kookt voor soep, laat je het vlees vaak langdurig trekken. Soms worden ook groenten, kruiden en botten toegevoegd (zoals bij het maken van een bottenbouillon). Dit is precies het soort bereiding waarbij RVS uitblinkt:
- Geen reactie met zout of eiwitten
- Geschikt voor lange kooktijden
- Geen metaalafgifte die smaak beïnvloedt
Daarom gebruiken veel chefs standaard RVS bij soepen en bouillons.
Andijvie stamppot
Ook bij typisch Hollandse gerechten zoals andijvie stamppot of hutspot is een RVS pan ideaal. Aardappelen koken, andijvie kort verwarmen of rauw toevoegen: RVS is neutraal, veilig en makkelijk schoon te maken.
RVS pan eerste gebruik: dit moet je weten
Een veelgestelde vraag is hoe je een RVS pan bij het eerste gebruik het beste klaarmaakt.
Stappen voor het eerste gebruik
- Was de pan met warm water en een mild afwasmiddel
- Spoel goed af en droog direct
- Verwarm de pan een keer leeg op middelhoog vuur
- Laat afkoelen en wrijf licht in met olie (optioneel)
Dit helpt productieresten te verwijderen en voorkomt onnodig aanbranden.
Bakken in een RVS pan: waarom bakt alles vast?
Veel mensen denken dat RVS “slecht” bakt, maar dat is vooral een kwestie van techniek.
Zo bak je goed in een RVS pan
- Verwarm de pan eerst leeg
- Doe de druppel-watertest (water parelt = juiste temperatuur)
- Voeg dan pas vet toe
- Leg ingrediënten pas in de pan als het vet heet is
- Laat vlees loskomen voordat je het draait
Met deze methode wordt bakken in een RVS pan juist heel gecontroleerd en smaakvol, met mooie aanbaksels (fond) voor sauzen.
RVS versus andere pannen
RVS vs aluminium
In vergelijking met aluminium is RVS stabieler. Bij aluminium bestaat vaker discussie over migratie bij zuur of zout eten. In een apart artikel op meerkeuken.nl wordt dit uitgebreid besproken: zijn aluminium pannen gezond.
Kort gezegd: waar aluminium nuance vraagt in gebruik, is RVS vergevingsgezinder en constanter veilig.
RVS vs anti-aanbak
- Geen coating die kan slijten
- Geen zorgen over oververhitting
- Veel langere levensduur
Voor gezondheid en duurzaamheid scoort RVS duidelijk beter.
Zijn RVS pannen voor iedereen geschikt?
Nikkelallergie
Een klein aandachtspunt: sommige RVS pannen bevatten nikkel. Bij ernstige nikkelallergie kan minimale afgifte een rol spelen, al blijft dit meestal onder probleemgrenzen. Wie zekerheid wil, kan kiezen voor nikkelarm RVS (18/0).
Voordelen en nadelen op een rij
Voordelen
- Zeer gezond en veilig
- Geen coating
- Lange levensduur
- Geschikt voor alle kooktechnieken
- Perfect voor koken, bakken en sudderen
Nadelen
- Vergt techniek bij bakken
- Vaak iets duurder in aanschaf
- Zwaarder dan aluminium
RVS pan gebruiken, een verstandige keuze?
Ja. Wie bewust kookt en waarde hecht aan gezondheid, zit met RVS goed. RVS pannen zijn gezond, veelzijdig en betrouwbaar, zowel voor dagelijkse gerechten als voor klassieke bereidingen zoals kip koken voor soep of andijvie stamppot.
Met de juiste techniek wordt ook bakken in een RVS pan eenvoudig en prettig. In combinatie met de lange levensduur en het ontbreken van chemische coatings is koken met RVS pannen een van de beste keuzes voor je keuken.